Merkezsiz Dünyada Sınır ve Etkileşim Üzerine Düşünceler.
Merkezin olmadığı yerde ne olmalı diye çağımızın düşünürleri ve belki de bilim insanları kafa yoruyor. Doğada merkez yoktur; fakat canlıların dünyasında sürü davranışı ve iş birliği vardır. Bu sayede olacakları önceden sezebilir ve çoğul oldukları içinse risklere karşı direnç geliştirerek tabiatla uyumlanabilirler.
Bilindiği gibi doğadaki canlıların çoğu hareket hâlindedir. Dolayısıyla aynı göç yolunda, farklı sürüler hâlinde göç eden gruplarla karşılaşırlar. Bu nedenle çok çeşitli biçimlerde sürü örgütlenmeleri ortaya çıkar.
Bugün insanlığın geldiği rotada yenilikçi bir çok konu devrimci görünüyor; fakat bu devrim, basit anlamda sınıfsal bir devrim değildir. Yani toplumsal otoritenin bir sınıf tarafından ele geçirilmesinden söz etmiyoruz.
Merkez tabii bakımdan yoksa, kanımca ilişkisel ve bağlantısal sınırlar vardır. Bu nitelikte sınırların olmadığı yerde, tam tersine toplumsal anlamda idari biçimde soft merkezler oluşur. Benim vurgulamak istediğim, sınırın bir denge unsuru olduğudur.
Denge derken fizik yasalarını tamamen dışlamıyorum. Denge kurulana kadar mücadele olacaktır; anlayışlar çarpışacaktır; güçler sürekli taraf değiştirecektir. Bunlar fizik yasalarına bağlı etkileşimler gibidir. Sonunda denge kurulur. Eğer çağımız böyle bir aşamada duruyor ve merkezler işlevini yitiriyorsa, o zaman sınırlar da bildiğimiz sınırlar olmayacaktır.
Örneğin insanın kendini bilmesi, doğal bir sınırdır.
Bu pencereden bakıyorum ve burada duruyorum; çünkü bu kavramlar üzerine karmaşık ve derin düşünüyorum. Gelinen noktada ne teknolojinin dışlandığı, ne insansız bir geleceğin, ne de doğal kanallar dışında bir yaşam biçiminin mümkün olduğunu düşünüyorum.
Sınırlar elbette bıçak gibi keskin çizilmez. Ancak sınırlarını aşanlar, yani kendini bilmeyenler, sorunlu bir alan oluşturur. “Kendini bilmek” konusunda ise bir aralık bırakmalıyız. Bu, bir başkasının gelişimine olanak tanımak demektir. İç sınırları gözeterek hareket etmek, başkasının gelişimini engellemek anlamına gelmez.
Can Ezgin
Telif Hakkı Saklıdır
Yorumlar
Yorum Gönder