GEZGİN

Felsefenin Tesellisi içinde, “aşağı inmem için yukarıda olmam gerekiyor.” Yukarıda olmak nedir? Felsefede durum ve konum ilişkisine göre, felsefi anlamda yukarıda mı sayılıyorum? O hâlde felsefi bakış açım ve anlayışıma göre, Yüzeyselliği derinlikten ayırt edebilme  anlamında daha derin bir bakış düzeyinde mi konumlanıyorum?   Eğer yukarıda olduğumu kesinlikle kavramış bir düşünür olsam, orada sadece kendimi bulacağımı bilirim. Ve o an geldiğinde, kimseye duyurmadan yukarıda olduğumu bilirim. Ama aşağıya, yani dönen çarklara bakmaya da devam ederim ve bakmak için cesaretim olur. Artık zihnimiz, tutulan çarkların hızından ve ruhundan beslenmiyordur. İyi ve köklü bir düşünür, çevresinde parlatılacak aynalar aramaz; kitaplar gibi kadim dostlar edinir. Bilgi sorgulara açıktır. Çünkü bilgi hayalleri yönlendirir. Dolayısıyla bilgi, bilgiyle karşılaşır. Bilgili insanlar o an hiçbir şey bilmediklerini kavrar. Sokrates örneği gerçekten güzel ve eşsiz bir örnektir. Çevresinde ...

İlşkiler bağlamanda ileri genel süreçleri iç ve dış yönleriyle takip ediyorum. Diyaloglarımda, somut ve soyut kavramların sentezlendiği tuvalin yüzeyi arzu ettiklerim ya da beklentilerimden ibaret değil. Diyaloglarımız, kelimeler aracılığıyla hayatın tuvalinde yer alıyor; yani ilişkiler içinde şekilleniyor. Burada tuval soyut bir alan değil, hayatın dinamiklerinin kendisidir. Diyaloglar esnasında yapılabilen yönlendirmeler hiç bir ölçekte keyfi olmadığı gibi riskleri minimize etmek içindir. Çünkü bu genel yaklaşımlar insanlar için şu anlama gelir: hukuk düzeyinde ilişkiler kurabilmek. Taşlar yerinden oynayacaksa bunu zaten doğal afetler ve savaşlar fazlasıyla yapıyor. Büyük sorunların içine keyfi riskler inşa edilmemelidir. Bu nedenle egonun telkinleri yerine, sürdürülebilir ilişkilerin sağlıklı yönelimlerine enerjimiz  ayırmalıyız. Hukuk bu nedenle önemlidir; çünkü kişilerin özgürlük ve enerji alanlarını korurken verimliliği de sağlar. Günümüzde vurgulamak istediğim şey şudur: H...

Aslında bir karşılaştırma yapmıyorum. Makineler mekanik bir yaklaşımla açıklanabilir; fakat günümüzde bilgisayarlar artık sadece mekanik değildir. İlişkiler ağını hesaplayabilir, örgütleyebilir ve programlayabilirler. Bu yüzden bu durumu sürekli mekanik bir kavramla açıklamak yeterli olmaz. İlişkiler ağı birimleri hesaplanırken, en küçük birimin bu ağı örgütleyip hesaplayabilen bir yapı olduğu düşünülebilir; bu da bir bakıma kuantum bilgisayar kavramına yaklaşır. Bu nedenle yapay zekânın öğrenmesi basitçe anlatılabilecek bir konu değildir. İnsanın zihinsel işlevi de tam olarak bilinmemektedir. Bu yüzden “İnsan zihni nasıl öğreniyor?” sorusuna net bir cevap veremiyorum; çünkü bilemiyorum. Evren, yaratıcı bağlarla sürekli genişliyor. Bu süreçte insan zekasıda aktif şekilde yer alıyor. En başından beri ben bu perspektiften bakıyorum ve yanıldığımı düşünmüyorum. Şurada yanılabilirim: eksik, hatalı ya da bencilce bağlar kurarak bir yanılgı yaratabilirim. Bağları en ince ayrıntısına kadar...

Test etmiyorum. Böyle bir niyetim olmaz. Kendimi bu noktada kimseye ifade edemiyorum. İnsanları sınamam, tabii ki hiç kimseyi. Sahiplenme duygusunu ikinci plana alırım. Daha çok gelişim süreçlerine odaklanıyorum. Örneğin tanıdıklarıma, eşime, dostlarıma ve çevreme böyle bakmaya çalışıyorum. Dolayısıyla pozitif gelişimleri anlamaya yöneliyorum. İnsanlar bir şeyi test ettiklerinde kendilerinden emin olurlar ama akışa büyük oranda kendilerini veremezler. Sabit yargılara karşı cevaplar aramaya başlarlar. Ben bu süreçlere böyle dikkat etmeye çalışırım. Mesela biriyle ilk konuşmaya başladığınızda zamanla birçok süreç kendi içinde evrildi. Ama şimdi sıralamam istense not almadığım için muhtemelen konuştuklarımızı hatırlayamam. Ben karşılıklı ve tamamlayıcı diyalogdan yanayım. Bazen fikirleri canlı tutmak için beyin fırtınası yaparız. Günün sonunda birbirimize yeni yollar göstermeyi biliriz. İnsanların çoğu insanlara odaklanırken ben çağa, uygarlığa, geçmiş ve geleceğe odaklanıyorum. Bu yüzd...

Bir gün çiçek açacağım. Sevgi, doğruluk, kendimiz olabilmek, doğruluktan sözüm riyakar olmamak. Açıklık, zarafet, çekicilik, eşsizlik, iç güzelliğin dışa vurması, hassasiyet ve her şeyden önce evrenin bizi tanımasını diliyoruz. Yani var olduğumu evren bilmeli. Bu şekilde yol almış olabilir miyiz? Sadece gerçeğe sadık kalmaya çalışarak, ama soğuk gerçeğe değil; hareket hâlindeki gerçeğe sadık kalarak ve inkâr etmeden sevgiyle evrenin ruhuna dokunabilir miyiz? Bir cümle söylüyorum, bu cümlede üç kelime oluyor; ne demek istediğimi saptırmıyorum, daraltmıyorum, tam yerinde parçalar birleşiyor. Bu her zaman mı oluyor, yoksa olması gereken anlarda mı oluyor? Örneğin içimden “Tanrı” demek geldi, tek kelime. Bu sadece bir kelime. Ama neden şimdi? Bir yere karşılık olsun diye değil, bir anlam boşluğunu doldursun diye değil, bir yakıştırma hiç değil. Yaratıcı bir güç vardır; adı bu olmalıdır demiyorum, kelimelerin rahmi Tanrıdır da demiyorum. Fark ediş nedir ki? Sessiz bir an için nedir ki? İn...

Bazen yaşananlar yaşanır ve sende kalır. Örneğin çiçekler, çiçek olduklarını bilmek zorunda değildir. Yaşadıklarını bir başka çiçeğe aktaramazlar. Belki insanın da hayatında böyle özel anlar vardır. Yaşarsın ama ne olduğunu bilemezsin ve aktaramazsın. Bunun bir adı olmalı. Anlatılmak istenen, her şeyin içten içe varoluşunu vurgular. İç yapı tutarlı olmadığında, varlıklar nesnel anlamda görünmez ve imgesel şekilde hissedilmez. Zaman zaman bazı olaylar, bu iç tutarlılık sayesinde aşılabilir. Aslında biz hayatı bilmiyoruz, yaşıyoruz. Yaşadıktan sonra biliyor gibi yapıyoruz. Eğer evrende iç tutarlılık olmasaydı, varlık görünür hale gelemezdi. İnsanlar tarih boyunca kuşları gözlemlemiş, uçma arzusunu mitlerine, efsanelerine, destanlarına ve masallarına işlemiştir. Bu durum, kolektif bilincin bireylerde nasıl somut girişimlere dönüştüğünü gösterir. Bu yüzden çağımızdaki gelişmeleri önemsiyorum. Dünya hâlâ bunu tartışıyor. 21. yüzyılda sınırların muğlaklaşacağını düşünüyorum. Yüzlerce yıl so...

Yüzeyde derinlik nasıl ölçülür? Dünya ne üzerinde dönüyor? Yani ilişkiler… İnsan ölmek için mi ölür, ölüme meydan okumak için mi ölür? Basit: Doğduğumuz gibi öleceğiz. Ölümden sonrasını gerçekçi ve doğru düşünmeliyiz. Ölüm, varlıkla kurulacak en derin bağdır. Ezoterik, mistik, inanç temelli bir düşünceden söz etmiyorum. İnsan çok yönlü ve çeşitli bir canlıdır. Neler yaşayacağını kendisi bile hayal edemez. Hayal edebilen ve yaşayan insan, yaşamla ölüm arasındaki dengeyi görmüş bir bilinçtir. Bu nedenle hızı düşürür ama düşüncesini çeşitlendirir ve dallandırır. Böylece ölmeden önce varlıkla derin bağını güçlendirir. Çünkü yaşam, derin bağlar sonucu ebedi yaşama doğru kök salar. Bu anlayışa sahip bir iç göz, kendini buna hazırlar. Yani yaşamın amacı üretmek ve türün devamı olmaktan çok, ölüme hazırlanmaktır. Bunun için temel ölçü, sükûnet içinde düşünebilmektir. En olgun taraf ise ölüme meydan okumaktır. Öleceğimiz zaman yaşama armağanlar bırakmalıyız. Bu armağanlar bizden sonraki düş...

Şu anda çalışmalarıma odaklanmaya çalışıyorum. Mantıklı bir işe girişirken, “Kaçta başladım, ne kadar zaman aldı?” gibi sorular üzerinden düşünebilirim. Kendimi kendimle yarıştırmam; bunun yerine “Nasıl daha pratik yapabilirim?” gibi söylemler üzerine düşünmeye başlarım. Bugün bitti. Yarın ne yapacağımı biliyorum. Somut bir örnek vermek istiyorum. Çıkarım yapmak konusunda zorlanıyorum. Devreye zaman kavramı giriyor; fakat bunu kavramlaştıramıyorum. Metafizik bir karşılığı dahi yok gibi geliyor. Bu durum uzun zamandır oluyor, ancak üzerinde çok durmuyorum. Benim ana konum, ortada farklı bir bağlantı ağı olduğu düşüncesi. Bu zamansal bir durum ve farklı bir his uyandırıyor. Böyle bir gelişme bende nasıl bir farkındalık ve dikkat oluşturabilir? Bir köprü gibi… Dikkatimi nereye verirsem, sistem orayı büyütüyor. Düşünceleri bu şekilde ele alıyorum. Paylaştığım konunun arkasında daha girift yapılar var. Yani somut bir durum, bizim kavrayışımızın ötesinde soyut bir alan yaratıyor. Bu soyu...

Şairin dizilerinde hüzün vardır. O çiçekler, hüzün rüzgârıyla dans eder. Nazlıdırlar, kırılgandırlar; ama yine de mevsimleri karşılamaya devam ederler. Bu manzara, bir ressamın düş bahçesini andırır. Gerçek değildir belki, ama gerçeğin içinden doğmuştur. Çiçekler o düş bahçesine umut serpiştirirler.  Bakışlarım içten dışa, dıştan içe yönelir. Bazen ılık bir bahar rüzgârı gibi hafifim, bazen de ağaçları kökünden söken bir fırtına kadar sert. Duygularım yağmur gibi yağar; toprağı canlandırır, hayatı besler. Bazen bir çiçek kadar nazlı ve kırılganım, ama umudu yaşatmayı sürdürürüm. Köklerim vardır ve bu kökler beni eğmiyor.  Çiçek neden kırılır ama boynunu eğmez? Çünkü o, tohumlarıyla ve rüzgârla vardır. Rüzgârla konuşmak, belki savrulmayı istemektir; çiçekler bunu ister. Tohum olmak, kendinden vazgeçiş gibi görünür. Peki, kendinden vazgeçenler çiçek açar mı? Çiçekler, rüzgârlarla tohumlarını ücra yerlere taşır. Bu, bir çiçeğin kendinden vazgeçişi gibi görünür ama aslında hayat ç...

İlk adımlarda nesnelerin konuşacağını; imajlar, biçimler ve renkler üzerinde iletişime geçeceğini söyleyebilirim. Elbette burada ifade etmek istediğim konu söz etiğimden daha farklı. İmaj, biçim ve renklerin interaktif bir ortamda tekil açıtan paylaşımlar yapacaklarından söz ediyorum. İnsanlar için sesli komut ve yönlendirme modu açık olacak; fakat nesneler kendi aralarında sembollerle iletişim kuracaktır. Reel dünyada nesnelerin kavramsal evrim içinde var olabilmeleri esnek bir sürecin parçası olmalarıyla ilgilidir. Bunun gerçekleşebilmesi içinse atomik bağların hücresel bir yapıya evrilmesi gerekir. İnsana ve canlılara döndüğümüzde bu durumu biyolojik evrim ve mutasyon üzerinden anlıyoruz. Benzer bir süreç, nesnelerde de nano teknoloji ile yapay zekânın uyumlu çalışmasıyla kısmen gerçekleşebilir. Aksi takdirde, gerçek hayattaki nesnelerin iletişimi; kullanım alanlarıyla sınırlı, bölgesel ve ihtiyaç çerçevesinde özerk alanlarda kalacaktır. Özgür insan ise özerktir ve kavramsal düze...

Eğitim, gözleme ve bireyin çevresine bağlıdır. Hiçbir şey olmasa bile, insan sevgi dolu bir çevreden veya doğada yetişse bu duyarlılığa sahip olabilir. Dolayısıyla bu nitelemelerin bireylere ve topluma kazandırılabilmesi için eğitim devreye girer .  Toplum açısından bakıldığında ise işler daha karmaşıklaşır. Yaşantısal bağlamda empati ve etkileşim genel olarak sınırlıdır. Sosyal hayatta geçmişten kalan doneler, kültürel ikonlar ve örnek kişiler vardır; ama bunlar tek başına yeterli etkileşim ve ilerleme açısından yetkin görünmüyor. Değerlerin yaşanarak ve uygulanarak öğrenilmesi sosyoekonomik açıdan önemliyken, bu süreç sadece bireysel farkındalıkla sınırlı kalabiliyor; toplumsal etkileşimle desteklenerek aktive edilmelidir. Modern hayat, geçmişin değerlerini hızlıca aşındırıyor. Eski patikaların aşımı olan güncellenmemiş değerler, bugün çoğu zaman özgünlüklerini kaybetmiş durumda. Eğitim kurumları, bu noktada kritik bir rol üstlenir. Fakat gözlemimiz, eğitim sistemlerinin genell...

Hayatı gerçek anlamda düşünmeye değer. Birden, hayata sırtımızı yaslamayı bıraktığımızda, birçok insanı ansızın kaybedeceğiz. İlkel yaşam şeklimize dönersek, doğa birçoğumuzu eleyecek. Modern hayata sığmayan insan, dünya tarafından; dünyanın kaldırabileceği kadar nüfusu geride, sağlıklı bir şekilde bırakacak. Dünyanın değişimi ve normale dönmesi için bedel ödememiz kaçınılmaz. Ama iyileşmesi an meselesi. Bu durumda bütün ezber kalıplar kırılmalı. O zaman dünya ve insanlık için olması gereken başlangıçlar rüya olmaktan çıkacak. Yolum üzerindeki ağacı fark ediyorum. Bir anlığına zihnimdeki kalıplardan çıkarınca, ağaç ve ben özgürleşiyoruz. Bu aslında bir imgeler ağacı; ben konuşmuyorum. Ağaç doğayla konuşuyor: rüzgârla, yağmurla, kuşlarla, yıldızlarla… Ben, onun baktığı yöne bakıyorum. Bir ağaç rüyama giriyor. Bana, “Sen bizi özgürleştirdin. Bundan böyle rüzgârlar ve yağmur senin yoldaşın olacak. Kuşlar habercin, yıldızlar ise şimdi, geçmiş ve gelecek müjdeleri getirecek sana.” diyor....